Dư nợ giảm dần và lãi phẳng khác nhau thế nào?
Nội dung pháp lý trong bài cập nhật đến ngày . Văn bản có thể đã được sửa đổi hoặc thay thế sau ngày này; hãy kiểm tra hiệu lực trước khi áp dụng.
Khi vay mua nhà, mua xe hay trả góp, hai khoản vay cùng một mức lãi suất vẫn có thể khiến bạn trả số tiền rất khác nhau — tuỳ vào cách tính lãi. Hai cách phổ biến là dư nợ giảm dần và lãi cố định trên gốc (thường gọi là lãi phẳng hay flat).
Dư nợ giảm dần
Lãi mỗi kỳ tính trên số tiền còn nợ thực tế. Bạn trả bớt gốc thì kỳ sau lãi giảm theo. Kiểu phổ biến ở Việt Nam là gốc trả đều: chia số tiền vay đều cho số kỳ, cộng tiền lãi tính trên dư nợ đầu kỳ. Vì vậy khoản trả hàng tháng cao nhất ở kỳ đầu rồi nhỏ dần.
Lãi cố định trên gốc (lãi phẳng)
Lãi mỗi kỳ luôn tính trên toàn bộ số tiền vay ban đầu, kể cả khi bạn đã trả gần hết nợ. Tiền lãi mỗi kỳ không đổi nên khoản trả hàng tháng bằng nhau suốt kỳ hạn. Nghe thì gọn, nhưng đây chính là chỗ khiến nhiều người hiểu nhầm.
Vì sao lãi phẳng “rẻ” mà lại đắt?
Hãy so cùng một khoản: vay 1 tỷ đồng, lãi suất 10%/năm, kỳ hạn 120 tháng (10 năm).
| Cách tính | Tổng tiền lãi | Khoản trả hàng tháng |
|---|---|---|
| Dư nợ giảm dần | ≈ 504 triệu | kỳ đầu ≈ 16,67 triệu, giảm dần |
| Lãi phẳng (flat) | ≈ 1 tỷ | ≈ 16,67 triệu, đều nhau |
Cùng “10%”, nhưng lãi phẳng thu tổng lãi gần gấp đôi. Lý do: nó vẫn tính lãi trên cả 1 tỷ ngay cả ở năm cuối khi bạn chỉ còn nợ vài chục triệu. Nói cách khác:
Một mức lãi phẳng 10% có thể tương đương lãi suất dư nợ giảm dần khoảng 18–19%.
Vì thế khi nghe quảng cáo “lãi suất chỉ X%/tháng”, việc đầu tiên cần hỏi là: tính trên dư nợ giảm dần hay trên gốc? Hai câu trả lời cho ra hai khoản tiền hoàn toàn khác nhau.
Cách kiểm tra nhanh
Đừng nhẩm theo lời chào — hãy nhập đúng số tiền, lãi suất và kỳ hạn vào công cụ tính lãi vay / trả góp. Công cụ hiển thị cả hai cách cạnh nhau, kèm bảng trả nợ từng kỳ và tổng phải trả, để bạn thấy ngay cách nào tốn hơn và chênh bao nhiêu.
Bài viết mang tính tham khảo; con số thực tế phụ thuộc hợp đồng và cách tính của từng ngân hàng.